السلمي

395

مجموعة آثار السلمي

قشيرى از أو ( اصمّ ) استماع كرده‌اند . » « 17 » سبكى گويد : « الحاكم أبو عبد الله وأبو القاسم قشيرى وأبو بكر بيهقى وأبو سعيد بن مرامش ، وأبو بكر بن يحيى المزكى ، وأبو صالح مؤذن وأبو بكر بن خلف وعلي بن أحمد مدينى مؤذن وقاسم بن فضل ثقفى وجمعى ديگر ، از وى روايت كرده‌اند . » « 18 » سلمى را همين افتخار بس كه قشيرى صاحب رسالهء مشهور در تصوّف از شاگردان اوست وبا أو زيسته واز أو بىواسطه كسب فيض كرده است . صاحبان تراجم اتفاق دارند كه قشيرى با سلمى صحبت داشته واز أو روايت نقل كرده ، تا آنگاه كه أستاذ خراسان شده است . سبكى در طبقات خود گويد : « قشيرى از گروهى از علما استماع حديث كرده كه از جملهء ايشان يكى أبو عبد الرحمن سلمى است » . « 19 » در جاى ديگر از همان كتاب گويد : « قشيرى بعد از وفات خويشاوندش أبو على دقّاق ، با أبو عبد الرحمن سلمى معاشر بود » . « 20 » رسالهء قشيريه خود مشحون از رواياتى است كه قشيرى مستقيما از زبان سلمى نقل مىكند وكمترين ترديدى براي افضلّيت أستاذ بر شاگردش باقي نمىگذارد . امّا متأسفانه شرح حال صوفيانه‌اى از أو به دست نمىدهد تا از بعضي جنبه‌هاى زندگى معنوي وفكرى أو كه بر ما مجهول است آگاهى يابيم ؛ ودر آخر فصل ويژهء شرح أحوال مشايخ از اين غفلت با اين عبارات عذرخواهى مىكند : « . . . امّا مشايخي كه ايشان را ديديم يا با آنها معاصر بوديم ، هرچند به ديدار بعضي توفيق نيافتيم ، مانند : أستاذ شهيد ، زبان وقت ويگانهء روزگار خويش أبو على حسن بن علي الدّقاق وشيخ بزرگوار ويگانهء وقت خود ، أبو عبد الرحمن سلمى و . . . الخ كه هرگاه به ذكر أحوال وتفصيل أوصاف ايشان مىپرداختيم از مقصود خود كه ايجاز است دور مىافتاديم ، واز أحوال ايشان سيرت نيك در معاملاتشان پوشيده نيست » . « 21 » أبو القاسم قشيرى در سال 465 ه وفات يافت ، يعنى پنجاه وسه سال پس از وفات سلمى . أبو بكر بيهقى ، نام ونسب أو أحمد بن الحسين بن علي بن عبد الله موسى الحافظ النيشابوري الخسروجردي است . « 22 » از حافظان معروف زمان خود واز شاگردان ومريدان سلمى واز محدّثان ونويسندگان بزرگ مذهب شافعي بود . امام الحرمين بر مراتب فضل أو چنان

--> ( 17 و 18 ) . طبقات الحفاظ ، ج 3 ، ص 8 - 9 و 60 . ( 19 ) . طبقات الشافعية ، ج 3 ، ص 242 - 248 . ( 20 ) . طبقات الشافعية ، ج 3 ، ص 245 . ( 21 ) . رسالهء قشيريه ، ص 30 - 31 وحاشيهء العروسى بر آن ، ج 2 ، ص 18 . ( 22 ) . خسروجرد يكى از قراء بيهق ( سبزوار ) است .